قیر مناسب مناطق گرمسیر: ویژگی ها و مزایا + نکات فنی مهم
قیر مناسب مناطق گرمسیر چه نوعی است؟ مناطق آب و هوایی مختلف احتیاج به قیرهایی دارند که مناسب آن آب و هوا هستند و دوام بیشتری در آب و هوای متفاوت دارند. قیر مناسب برای مناطق گرمسیر نیز با توجه به شرایط اقلیمی این مناطق نقطه نرمی بالاتری داشته و نسبت به تغییر شکل، تخریب اشعه ماوراء بنفش و شیار شدن مقاومت بالاتری دارد.
بنابراین، اگر مهندس راه یا ساختمان هستید یا روی پروژهای در آب و هوای گرمسیری کار میکنید، بهتر است قیر مناسب با آن آب و هوا را انتخاب کنید. برای مثال، اگر در مناطق گرمسیری کار میکنید، باید قیر مناطق گرم را برای آن تهیه کنید. اما چرا انتخاب بهترین قیر برای مناطق گرمسیر اهمیت دارد؟ و ویژگیها و انواع این قیر چه هستند؟ اگر میخواهید در مورد این موارد بیشتر بدانید، با ما در ادامه این مقاله از وبلاگ ایرانای ترید مرجع تخصصی اعلام قیمت قیر و فرآوردههای نفتی همراه باشید.
انتخاب قیر مناسب مناطق گرمسیر اهمیت حیاتی در دوام و ایمنی جادهها دارد، زیرا دمای بالا و تابش مستقیم خورشید باعث نرم شدن آسفالت و ایجاد شیار، فرورفتگی و ترک میشود. در نتیجه، بهترین قیرها ویژگیهایی مانند نقطه نرمی بالا، مقاومت در برابر تغییر شکل و اشعه UV چسبندگی کافی به مصالح و مقاومت در برابر شیارشدگی دارند. انواع این قیرها هم شامل قیرهای نفوذی (50/40، 70/50، 70/60)، قیر اصلاحشده پلیمری (PMB)، قیر عملکردی (PG) و قیر دمیده هستند. همچنین، انتخاب صحیح قیر همراه با طراحی مناسب مخلوط آسفالتی و تامینکننده معتبر، دوام روسازی را افزایش داده و هزینههای نگهداری را کاهش میدهد.
اهمیت انتخاب قیر مناسب مناطق گرمسیر در چیست؟
قیر مناسب با نقطه نرمی بالا و مقاومت حرارتی کافی، میتواند در دماهای بالا شکل و انسجام آسفالت را حفظ کند، از تغییر شکل جلوگیری کند و انعطافپذیری لازم برای تحمل فشار بارها را فراهم کند.
در مناطق گرمسیر، دمای بالای هوا و تابش مستقیم و شدید خورشید باعث میشود که آسفالت سریعتر نرم شود و تحت وزن خودروها و فشار ترافیک، تغییر شکل دهد. این پدیده میتواند باعث شیارشدگی، فرورفتگی و حتی ترکخوردگی سطح راه شود.
به همین دلیل، انتخاب قیر مناسب مناطق گرمسیر اهمیت زیادی دارد. این انتخاب درست نه تنها دوام راه را افزایش میدهد، بلکه هزینههای نگهداری و تعمیرات مکرر را کاهش داده و ایمنی و راحتی کاربران جاده را تضمین میکند.
به عبارت دیگر، سرمایهگذاری روی قیر مناسب در ابتدا، باعث صرفهجویی بلندمدت و کاهش مشکلات فنی و اقتصادی در آینده میشود.
(برای آشنایی با بزرگترین پالایشگاه های قیر در جهان مطلب بلاگ را مطالعه نمایید.)

رفتار قیر در دماهای بالا
چرا باید بهترین قیر برای مناطق گرمسیر را تهیه کنید؟ این به خاطر رفتار قیر در دماهای بالا است. در دماهای بالا، قیر معمولی نرمتر شده و خاصیت جامد خود را تا حدی از دست میدهد و اگر برای این شرایط طراحی نشده باشد، سریع تغییر شکل مییابد. در نتیجه، این رفتار باعث میشود که مقاومت قیر در نگهداشتن سنگدانهها کمتر شود.
بنابراین، اگر میخواهید قیر در مناطق با دمای بالا عملکرد خوبی داشته باشد، باید قیر مناسب مناطق گرمسیری را بگیرید. اما دقیقاً ویژگیهای این قیر چیست که آن را برای اعمال در مناطق گرمسیری مناسب میکنند؟
ویژگیهای قیر مناسب مناطق گرمسیر
انواع قیر مناسب مناطق گرمسیر ویژگیها و خصوصیات مختلف دارند که باعث میشوند اعمال آنها برای این نواحی مناسب باشد و عبارتند از:
- نقطه نرمی بالا
- مقاومت در برابر تغییر شکل
- مقاوم در برابر تخریب اشعه ماوراء بنفش
- چسبندگی مناسب به مصالح
- مقاوم در برابر شیار شدن
1. نقطه نرمی بالا
قیر با نقطه نرمی بالا به کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری بلندمدت کمک کرده و ایمنی و راحتی استفادهکنندگان جاده را تضمین میکند، زیرا سطح راه در برابر روانشدگی و شیارشدگی مقاومتر است.
یکی از مهمترین ویژگی های قیر مناسب مناطق گرمسیر موضوع بالا بودن نقطه نرمی آن است. هر قیر دارای یک نقطه نرمی مشخص است که دمایی است که در آن قیر شروع به نرم و جاری شدن میکند. این ویژگی نشاندهنده مقاومت حرارتی قیر و توانایی آن در حفظ شکل و انسجام خود در دماهای بالا است.
در مناطق گرمسیر، دماهای محیط و تابش خورشید میتواند قیرهای با نقطه نرمی پایین را سریعاٌ نرم کند، به طوری که آنها نتوانند سنگدانهها را در کنار هم نگه دارند. در نتیجه، این پدیده باعث شیارشدگی، فرورفتگی و کاهش دوام روسازی جاده میشود.
بنابراین، انتخاب قیر با نقطه نرمی بالا برای مناطق گرم اهمیت زیادی دارد، زیرا این قیر در گرمای شدید محیط پایداری شکل خود را حفظ کرده، از تغییر شکل آسفالت جلوگیری میکند و طول عمر راه را افزایش میدهد.
( برای مطالعه در مورد درجه نفوذ قیر مطلب بلاگ را مطالعه نمایید.)
2. مقاومت در برابر تغییر شکل (Rutting)
ویژگی مقاومت قیر در برابر تغییر شکل دائمی یعنی توانایی آن برای نگهداشتن شکل و ایستادگی در برابر بار و گرمای زیاد. به این صورت، آسفالت زیر وزن خودروها و دمای بالا دچار شیار یا فرورفتگی نمیشود.
این ویژگی برای قیر مناسب مناطق گرمسیری و هوای گرم مهم است، چون در چنین آب و هوایی دمای زیاد هوا باعث نرمتر شدن قیر میشود. بنابراین، اگر قیر مقاومت کافی نداشته باشد، روسازی جاده سریعتر خراب
میشود.

3. مقاوم در برابر تخریب اشعه ماوراء بنفش
اشعه UV باعث پیرشدگی و شکنندگی قیر میشود و اگر این مقاومت وجود نداشته باشد، آسفالت سریعتر ترک میخورد و عمر جاده کاهش مییابد.
وقتی قیر مناطق گرم مدام در برابر اشعه نور خورشید قرار میگیرد، باید بتواند خواص فیزیکی و شیمیایی خود را در برابر اشعههای ماورا بنفش آن حفظ کند، بدون اینکه ساختار و عملکردش ضعیف شود.
در نتیجه، به این ویژگی قیر مناسب مناطق گرمسیر، مقاومت قیر در برابر تخریب اشعه ماورا بنفش میگویند. در انتخاب بهترین قیر برای مناطق گرمسیر اهمیت زیادی دارد.
4. چسبندگی مناسب به مصالح
ویژگی چسبندگی مناسب به مصالح در مناطق گرمسیر و هوای گرم مهم است، چون دمای بالا و عوامل محیطی میتوانند پیوند بین قیر و مصالح را تضعیف کنند.
ویژگی چسبندگی مناسب قیر به مصالح سنگی یعنی توانایی قیر برای محکم گرفتن سنگدانهها و تشکیل یک مخلوط یکنواخت و مقاوم، بهگونهای که لایه قیر از سطح سنگ جدا نشده و کیفیت روسازی جاده حفظ شود.
بدون چسبندگی کافی، آسفالت زودتر دچار ترک، شیار و خرابی میشود. در نتیجه، قیر مناسب مناطق گرمسیر حتماً باید چسبندگی مناسب به مصالح را داشته باشد.
5. مقاوم در برابر شیار شدن
مقاومت قیر در برابر شیار شدن یعنی که قیر در مسیر حرکت خودروها و وقتی که در دمای بالا آسفالت نرم میشود، میتواند از شیار و فرورفتگی در آسفالت جاده جلوگیری کند.
این ویژگی در قیر مناطق گرم اهمیت دارد، چون گرمای زیاد باعث کاهش ویسکوزیته قیر و افزایش احتمال شیار شدن آن میگردد که میتواند ایمنی و دوام راه را کاهش دهد.

بررسی نقش درجه نفوذ و گرید قیر در مناطق گرمسیر
درجه نفوذپذیری قیر و گرید قیر نشاندهنده سختی و مقاومت آن در دماهای مختلف است و برای مناطق گرمسیر اهمیت دارد، زیرا قیرهای سختتر و با گرید مناسب دمای بالا کمتر نرم میشوند. در نتیجه، آسفالتی که از قیر مناسب مناطق گرمسیر بدست میآید، در برابر گرما و فشار ترافیک تغییر شکل نمیدهد و عمر جاده افزایش مییابد.
انواع قیر مورد استفاده در مناطق گرمسیر
حالا که در مورد ویژگیهای بهترین قیر برای مناطق گرمسیر صحبت کردیم، بیایید ببینیم که انواع قیرهای آن چه هستند. این قیرها درجهبندی مختلفی دارند و بسته به این درجهبندی استفادهشان هم متفاوت است:
1. قیر نفوذی با درجه نفوذ پایین
یک نوع قیر مناسب مناطق گرمسیری، قیر نفوذی با درجه نفوذ پایین است. این قیر سختی بیشتری دارد و سوزن استاندارد در آزمایش نفوذ در آن کمتر فرو میرود که نشاندهنده مقاومت بیشتر قیر در برابر نرم شدن زیر دمای بالاست.
همچنین، قیر نفوذی با درجه نفوذ پایین برای آسفالت در مناطق گرمسیر مناسبتر است، زیرا کمتر تحت اثر حرارت تغییر شکل مییابد. بنابراین، معمولاً جاده سازان و مهندسان راهسازی از گریدهای قیر نفوذی زیر برای ساختن راهها و جادهها استفاده میکنند:
قیر 60/70
استفاده از قیر 60/70 نه تنها دوام و پایداری روسازی و سازهها را افزایش میدهد، بلکه هزینههای نگهداری و تعمیرات در طولانیمدت را نیز کاهش میدهد و کیفیت پروژههای عمرانی در مناطق گرم را تضمین میکند.
این قیر مناسب مناطق گرمسیر نوعی قیر نفوذی پالایشگاهی (prime coat) است که ویسکوزیته آن کم تا متوسط است و بهخوبی میتواند در خلل و فرج مصالح نفوذ کند. بنابراین، قیر میتواند سطح زیرین راه یا مصالح ساختمانی را بهصورت یکنواخت پوشش دهد و مقاومت آنها را در برابر آب و رطوبت افزایش دهد.
قیر 60/70 در راهسازی نقش مهمی دارد، زیرا با نفوذ به لایه زیرین آسفالت، سطحی محکم و مقاوم ایجاد میکند که از جداشدگی و کاهش چسبندگی جلوگیری میکند.

قیر 40/50
استفاده از قیر 40/50 نه تنها دوام راه را افزایش میدهد، بلکه هزینههای نگهداری بلندمدت را کاهش داده و ایمنی کاربران جاده را تضمین میکند.
این قیر مناسب مناطق گرمسیر، نوعی قیر نفوذی نیمهسخت است که بر اساس استانداردهای بینالمللی ASTM و AASHTO طبقهبندی شده و عدد آن (40/50) نشاندهنده محدوده نفوذپذیری و سختی نسبی قیر است.
قیر 40/50 به دلیل تعادل مناسب بین سختی و نرمی، در دماهای بالا کمتر نرم میشود و در دماهای پایین انعطافپذیری لازم را حفظ میکند. بنابراین، میتواند شرایط متنوع اقلیمی را تحمل کند.
همچنین، این ویژگیها باعث میشود که قیر 40/50 برای مناطق معتدل و گرمسیر مناسب باشد و در راهسازی و روسازی جادهها به عنوان ماده پیونددهندهای قابل اعتماد عمل کند.
قیر 50/70
این نوع قیر، یک قیر نفوذی پالایشگاهی است که طبق استانداردهای بینالمللی ASTM و AASHTO طبقهبندی میشود. قیر 50/70 نسبت به قیرهای نرمتر مقاومت حرارتی بالاتری دارد و در دماهای بالا کمتر نرم میشود.
بنابراین در مناطق گرمسیر که آسفالت تحت تابش شدید خورشید و دمای بالا قرار دارد، عملکرد بهتری ارائه میکند. علاوه بر این، قیر 50/70 انعطافپذیری کافی برای تحمل تغییرات دمایی روز و شب و بارهای ترافیکی را دارد، که باعث کاهش شیارشدگی، ترکخوردگی و خرابی زودرس روسازی میشود.
به همین دلیل، قیر 50/70 گزینهای مناسب برای راهسازی در مناطق معتدل و گرمسیر است و استفاده از آن دوام، پایداری و ایمنی آسفالت را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
2. قیر اصلاحشده پلیمری (PMB)
یک نوع قیر مناسب مناطق گرمسیری قیر اصلاحشده پلیمری است که کیفیت آن را با افزودن پلیمرهایی مانند SBS یا EVA بهبود میدهند تا عملکرد بهتری نسبت به قیر معمولی داشته باشد.
این قیر کشسانی بیشتر، نقطه نرمی بالاتر و مقاومت بهتر در برابر ترکخوردگی و تغییر شکل دارد و برای مناطق گرمسیر و مسیرهای پرترافیک مناسب است.
3. قیر عملکردی (PG Bitumen)
این نوع قیر را بر اساس عملکرد آن در بازههای دمایی بالا و پایین طبقهبندی میکنند تا مناسب شرایط مختلف آب و هوایی و بار ترافیکی باشد. همچنین، قیر عملکردی نسبت به نرم شدن در گرما و ترکخوردگی در سرما مقاوم است و اعمال آن باعث افزایش دوام و طول عمر روسازی راهها میشود.

4. قیر دمیده (Blown Bitumen)
استفاده از قیر دمیده در مناطق گرمسیری به دلیل مقاومت حرارتی، پایداری ابعادی و مقاومت بهتر در برابر شرایط جوی و آب برای کاربردهای صنعتی، عایقکاری و پوششهای ضد آب مهم است.
یکی از انواع قیر مناسب مناطق گرمسیر قیر دمیده (Blown Bitumen) است که با دمیدن هوا به قیر پایه در دمای بالا آن را تولید میکنند. بنابراین، این قیر سختتر است، و نقطه نرمی بالاتر و نفوذپذیری کمتر نسبت به قیر معمولی دارد.
بررسی تاثیر شرایط اقلیمی بر دوام آسفالت
شرایط اقلیمی مانند دمای بالا، تابش خورشید، رطوبت و نوع خاک میتوانند میزان چسبندگی قیر به سنگدانهها را کاهش داده و و باعث جدا شوندگی بافت آن شوند. در نتیجه، این پدیده باعث کاهش دوام آسفالت و تسریع تخریب روسازی جاده میشود.
برای همین هم است که خیلی از جاده سازان و مهندسان راه از قیر مناسب مناطق گرمسیر برای جادهسازی استفاده میکنند.
تفاوت قیر معمولی و قیر اصلاح شده در مناطق گرمسیر
در مناطق گرمسیر، قیر اصلاحشده با افزودن پلیمر یا مواد دیگر، مقاومت بیشتری در برابر حرارت و تغییر شکل دارد و پایداری آسفالت را افزایش میدهد. در مقابل، قیر معمولی در دماهای بالا سریعتر نرم و دچار شیار یا تغییر شکل میشود و دوام کمتری دارد.
اهمیت طراحی صحیح مخلوط آسفالتی چیست؟
حتی اگر قیر مناسب مناطق گرمسیر را تهیه کرده باشید، باید به ساختار صحیح مخلوط آسفالت اهمیت دهید. چرا؟ چون حتی با بهترین قیر، اگر نسبت قیر به سنگدانه، دانهبندی و تراکم مناسب را رعایت نکنید، آسفالت مقاومت کافی در برابر دمای بالا و روانشدگی نخواهد داشت.
بنابراین، در مناطق گرمسیر، طراحی آسفالت باید به طوری باشد که هم انعطافپذیری لازم برای جلوگیری از ترک را داشته باشد و هم در برابر تغییر شکل مقاومت کند.

نقش ترافیک سنگین بر انتخاب قیر مناسب مناطق گرمسیر
در مسیرهایی با ترافیک سنگین، بارهای مکرر و فشار زیاد بر آسفالت باعث افزایش تنشها در جاده میشوند و قیر باید توان تحمل این بارها را داشته باشد.
برای همین، اگر قیر برای مناطق گرمسیر انتخاب نکنید، آسفالت سریعتر دچار شیار و تغییر شکل شده و دوام روسازی جاده هم کاهش مییابد.
اشتباهات رایج در انتخاب قیر مناسب مناطق گرمسیر و پیامدهای آن
در انتخاب بهترین قیر برای مناطق گرمسیر: شاید دچار این اشتباهات شوید که بهتر است از قبل آنها را بدانید:
| انتخاب قیر صرفاً بر اساس قیمت | کیفیت و ویژگیهای فنی قیر مانند مقاومت در برابر دما و بار ترافیکی تعیینکننده دوام و عملکرد آسفالت هستند و اگر شما با هزینه کم اما کیفیت پایین را برای کارتان انتخاب کنید، میتواند منجر به صرف هزینههای بالای نگهداری شود. |
| استفاده از قیر نرم در مناطق بسیار گرم | در دمای بالا این قیر سریع نرم شده و تغییر شکل داده و باعث شیارشدگی و کاهش دوام آسفالت میشود؛ برای همین، بهتر است که از قیر نرم در مناطق بسیار گرم استفاده نکنید. |
| نادیده گرفتن ترافیک سنگین | عبور بارهای مکرر و سنگین باعث شیارشدگی و تغییر شکل آسفالت میشوند و قیر باید توان تحمل این فشارها را داشته باشد؛ بنابراین، در انتخاب قیر حتماً باید میزان ترافیک جاده را در نظر بگیرید. |
| عدم آزمایش قیر پیش از مصرف | مشخصات فنی واقعی قیر مانند نقطه نرمی و مقاومت حرارتی تعیینکننده عملکرد آن در مناطق گرمسیر است و بدون آزمایش، احتمال انتخاب نامناسب و کاهش دوام آسفالت افزایش مییابد. |
اگر قیر مناسبی برای مناطق گرمسیر انتخاب نکنید، آسفالت سریع خراب میشود. در نتیجه، مجبور هستید که هزینههای نگهداری زیادی را برای پروژه متحمل شوید و حتی ممکن است ایمنی راه به خطر بیفتد. پس حتما قیر را بر اساس شرایط پروژه و تحلیل فنی، و نه فقط بر اساس قیمت یا دسترسی، انتخاب کنید.
اهمیت نقش تامینکننده معتبر در انتخاب قیر مناسب مناطق گرمسیر
خرید از تامینکننده معتبر نقش مهمی در تهیه قیر مناسب مناطق گرمسیر دارد، زیرا با شناخت شرایط اقلیمی و نیازهای پروژه، قیر با کیفیت و مناسب را به شما پیشنهاد میدهد و از اشتباهات پرهزینه جلوگیری میکند.
بنابراین، همکاری با چنین تامینکنندهای همراه با آنالیز فنی و مشاوره تخصصی، موفقیت پروژه را تضمین میکند.

سوالات متداول درباره قیر مناسب مناطق گرمسیر
در رابطه با بهترین قیر برای مناطق گرمسیر شاید این سوالات را داشته باشید:
بهترین قیر برای مناطق گرمسیر کدام است؟
قیر اصلاحشده پلیمری (PMB) یا گرید PG 82-22 قیر مناسب مناطق گرمسیر است، زیرا نقطه نرمی بالایی دارد و در دماهای بالا انعطافپذیر باقی میماند. بنابراین، این ویژگیها باعث میشوند تا آسفالت جاده در برابر گرما و تغییر شکل مقاومت بیشتری داشته باشد.
آیا از قیر اکسید شده در راهسازی استفاده میشود؟
از قیر اکسیده شده عمدتاً برای عایقبندی و کاربردهای صنعتی استفاده میکنند. برای همین، این نوع قیر برای راهسازی مناسب نیست. در عوض، در روسازی جادهها معمولاً از قیر اکسیده (پالایشگاهی یا نفوذی) استفاده میکنند.
PMB چگونه با گریدهای نفوذی سنتی مقایسه میشود؟
قیر PMB نسبت به گریدهای نفوذی سنتی مقاومت حرارتی و کشسانی بیشتری دارد و در محیطهای پرتنش دوام بالاتری نشان میدهد. بنابراین، آسفالت ساخته شده با PMB کمتر دچار تغییر شکل و ترک میشود.
رفتار قیر در دماهای بالا چگونه است؟
در دماهای بالا، قیر نرمتر شده و خاصیت جامد خود را تا حدی از دست میدهد، بهطوری که ممکن است سنگدانهها را به خوبی نگه ندارد و آسفالت تغییر شکل دهد. این رفتار باعث افزایش احتمال روانشدگی و شیارشدگی روسازی میشود. برای همین هم مهم است که در دمای بالا قیر مناسب مناطق گرمسیر را انتخاب و تهیه کنید.

منبع: publtd
- قیر مناسب مناطق سردسیر: ویژگی و مزایا + نکات مهم...
- طرز استفاده قیر نانو: مشخصات و کاربرد قیر نانو +...
- فرآورده های نفتی و مشتقات نفتی: معرفی + کاربردها
- پالایشگاه های تولید کننده نفت در ایران: لیست کامل +...
- پالایشگاه های تولید کننده بنزین در ایران: معرفی 12 پالایشگاه...
- بزرگترین تولیدکنندگان نفت در جهان: معرفی 13 کشور برتر 2025